Bloedarmoede - Anemie

Het bloed zorgt ervoor dat alle cellen van zuurstof voorzien worden. Cellen verbranden moleculen als eiwitten, vetten en koolhydraten met behulp van zuurstof. Als er minder zuurstof voorradig is, betekend dit dat verbranding trager wordt met moeheid tot gevolg.

Mogelijke verschijnselen en symptomen 

  • Erge vermoeidheid;
  • Extreme vatbaarheid voor infecties als bijvoorbeeld verkoudheid
  • Blauwe plekken, zonder stoten

Ernstiger symptomen van bloedarmoede

Kortademigheid; een erg bleke huid; bleke lippen; hoofdpijn; duizeligheid; maar ook flauwvallen is een veel voorkomende klacht. Herken je één of meerdere van deze symptomen, dan zou je een een bloedonderzoek bij je huisarts aan kunnen vragen, verderop in dit artikel lees je meer over dit bloedonderzoek.

Wanneer hersenen minder zuurstof ontvangen

Een tekort aan zuurstof in de hersenen kan komen door inwendige of uitwendige oorzaken. Denk bij uitwendige oorzaken, bijvoorbeeld aan drenkelingen, je op grote hoogte bevinden, koolmonoxidevergiftiging, gebruik van alcohol of drugs of een ongeval of verslikking. Inwendige oorzaken kunnen stoornissen zijn in het bloedtoevoer zoals bij een hartinfarct, door een afgesloten of vernauwd bloedvat. Een probleem met de longen waardoor je minder lucht binnen krijgt, lage bloeddruk of door bloedarmoede.

De meest voorkomende oorzaak waardoor men te kampen heeft met bloedarmoede is een tekort aan ijzer. Een tekort aan ijzer kan door verschillende oorzaken ontstaan. Enorm veel verlies van bloed door verwonding, hevige menstruatie of door eenzijdige voeding. Daarnaast zijn er nog enkele andere factoren die voor bloedarmoede kunnen zorgen. Erfelijke aandoeningen, sikkelcelanemie of sikkelcelziekte, dit komt vooral voor bij mensen met voorouders uit (sub)tropische landen.

 

 

Bloedarmoede, gekenmerkt door een te laag gehalte aan bloedkleurstof (hemoglobine) of een tekort aan circulerende rode bloedcellen (erytrocyten), of door beide. Met een hemoglobinetest kun je de hoeveelheid hemoglobine in het 
bloed meten. Hemoglobine is een eiwit dat zich bevindt in de rode bloedcellen (erytrocyten). Het zorgt voor zuurstoftransport van de longen naar weefsels in het hele lichaam. 

Lage hemoglobine

Als het hemoglobinegehalte te laag is dan is er sprake van bloedarmoede. Het lichaam krijgt te weinig zuurstof en is kortademig en snel moe. Het hemoglobinegehalte in bloed hangt nauw samen met het aantal rode bloedcellen. Als het aantal rode bloedcellen is verlaagd, door een verminderde aanmaak of door een verhoogde afbraak, is het hemoglobinegehalte meestal ook verlaagd.

IJzer en hemoglobine

Hemoglobine neemt zuurstof op vanuit de longen en geeft deze zuurstof af aan andere lichaamscellen. Deze cellen hebben het zuurstof nodig voor het verbranden van hun voedsel zodat er energie vrijkomt. Dit is een verklaring waarom mensen met bloedarmoede zo moe zijn. Ons lichaam heeft ijzer nodig om hemoglobine te kunnen aanmaken.

 
 
 

Zuurstof is de motor van ons lichaam. Bij een te laag zuurstofniveau hebben we onvoldoende energie en kunnen we slecht functioneren. Laat staan als we energie nodig hebben om ergens van te moeten herstellen of genezen. Dan heeft ons lichaam juist extra zuurstof nodig. Het bloed zorgt ervoor dat alle cellen van zuurstof voorzien worden. Cellen verbranden moleculen als eiwitten, vetten en koolhydraten met behulp van zuurstof. Als er minder zuurstof voorradig is, betekend dit dat verbranding trager wordt met moeheid tot gevolg.

Vet kan alleen met zuurstof worden verbrand en kan zeer veel energie leveren als het wordt verbrand en het is bijna onuitputtelijk in het lichaam aanwezig. Vet kan echter alleen worden verbrand als er zeer veel zuurstof aanwezig is. Bij inspanningen van zeer lage intensiteit wordt voornamelijk vet als energiebron gebruikt. Het vet moet wel volwaardige vetten zijn, die niet veranderd zijn van structuur en de zuurstof krijg je binnen, door naar buiten te gaan en te gaan bewegen.

 
Adem als nieuwe kracht
 

Bij het verrichten van arbeid is er een grotere vraag naar zuurstof en zullen de symptomen van  bloedarmoede eerder zichtbaar worden

Door bloedarmoede kun je last hebben van: 

  • Een moe en zwak gevoel;
  • Snel kortademig worden bij inspanning;
  • Duizeligheid;
  • Het gevoel flauw te vallen;
  • Hartkloppingen;
  • Zweten;
  • Hoofdpijn;
  • Oorsuizen
  • Bleekheid (bij ernstige bloedarmoede);
  • Wazig zien

Een ijzertekort kan bijvoorbeeld in de volgende situaties ontstaan:

  • Je verliest bloed;
  • Na een operatie, bevalling of miskraam;
  • Na een periode met langdurige of heftige menstruaties;
  • Na een periode waarin je langere tijd (ongemerkt) kleine beetjes bloed verliest, bijvoorbeeld in jouw maag of darmen. Dit kan gebeuren door bepaalde pijnstillers (ibuprofen , diclofenac ) of bij een ziekte van de maag of darmen;
  • Langdurig gebruik van aspirine of niet-steroïdale anti-inflammatoire geneesmiddelen (NSAID’s);
  • Maagzweer of een ontsteking in het maag-darm slijmvlies
  • Pyogene granuloma is een onschuldige aandoening en zijn goedaardig maar bij (terugkerende) bloedingen, verzweringen of cosmetische problemen van een letsel is een behandeling aanbevolen, omdat het bloedingen kan veroorzaken en dit weer bloedarmoede kan veroorzaken. Het meeste komt het voor bij kinderen, maar ook bij andere leeftijden komt het voor
  • Bloedarmoede ontstaat meestal door een ijzertekort, maar kan ook ontstaan door een onbalans in vitamine B12, B6 en foliumzuur en het komt voor, dat een ijzertekort op langer termijn voor een B12 tekort kan zorgen.

Het is niet altijd duidelijk wat de oorzaak is van een pyogene granuloma. Deze gezwellen kunnen optreden na blessures, maar de reden hiervoor is niet bekend. Andere oorzaken van pyogene granulomen zijn trauma veroorzaakt door insectenbeten of door je huid ongeveer of vaak te krabben.

  • Zwangerschap, hormoonveranderingen en pyogene granulomen. De hormoon veranderingen in je lichaam gaan door tijdens de zwangerschap en dit kan ook leiden tot pyogene granulomen. 
 

Bepaalde medicijnen kunnen ook leiden tot bloedarmoede

  • Indinavir (Crixivan), drink tenminste acht glazen water;
  • Isotretinoïne ( Accutane), kan een bloederige diarree veroorzaken;
  • Acitretine (Soriatane), acitretine zou een doeltreffend product zijn, door de vele  bijwerkingen word het vaak gebruikt bij ernstige vormen van psoriasis die niet vatbaar zijn voor andere behandelingen. Het kan oraal of via een inspuiting worden gegeven. Bijwerkingen kunnen zijn misselijkheid, moeheid, verlies van eetlust, bloedarmoede, lever- en nierschade;
  • Sommige anticonceptiepillen

De medici, weet nog steeds niet waar het door komt. Doordat endometriose vergelijkbare symptomen laten zien, kan je dit lezen in onderstaande artikel. 

 

Door bloedonderzoek kan jouw huisarts de oorzaak van jouw bloedarmoede vinden.

Wanneer iemand bloedarmoede heeft is het belangrijk om te weten of er wel nieuwe rode bloedcellen gemaakt worden. Het absolute aantal reticulocyten in het bloed is een indicatie voor de activiteit van het beenmerg dat voor nieuwe rode bloedcellen zorgt.
Bij een verhoogde aanmaak zal het totale aantal reticulocyten verhoogd zijn. De hoeveelheid in de bloedbaan wordt gemeten en weergegeven als percentage van de rode bloed cellen. 

referentiewaarden: 0.5 – 2.0 % Meer informatie

Er zijn verschillende vormen van erfelijke bloedarmoede. Samen heten ze hemoglobinopathieën. De vormen die het meeste voorkomen zijn sikkelcelziekte en thalassemie

  • Een kind in de groei is en bij een vrouw in de zwangerschap; 
  • Iemand eet heel lang, heel weinig voeding waar ijzer inzit, bijvoorbeeld mensen met heel weinig eetlust of mensen die heel streng aan de lijn doen.
  • Jouw lichaam kan het ijzer uit de voeding niet goed opnemen, zoals dit bij 
    bepaalde maag-darmziektes kan voorkomen
  • Bloedarmoede door een onbalans in vitamine B12, B6 en foliumzuur
 
Maag en darmklachten
 
Pre – diabetes
 
 

kan er sprake zijn van bloedarmoede. Het lichaam krijgt te weinig zuurstof en is kortademig en snel moe. Het hemoglobinegehalte in bloed hangt nauw samen met het aantal rode bloedcellen. Als het aantal rode bloedcellen is verlaagd, door een verminderde aanmaak of door een verhoogde afbraak, is het hemoglobinegehalte meestal ook verlaagd.

  • Uitdroging en te weinig drinken;
  • Verhoogde aanmaak van rode bloedcellen in het beenmerg;
  • Longaandoeningen;
  • Bij een verhoogde Hb waarde is je bloed dikker en stroperiger, zoals bij pre-diabetes en diabetes 2. De streefwaarde voor HbA1c bij mensen met diabetes is lager dan 53 mmol/mol*. Goede en gezonde voeding is dus van het grootste belang! Een teveel aan glucose (suiker) maakt het bloed stroperig (Glucose hecht zich in het bloed spontaan aan hemoglobine en laat niet meer los). 
  • Trombose;
  • Secundaire polycythemie, meestal is er te weinig zuurstof beschikbaar voor het lichaam, waardoor de productie van rode bloedcellen toeneemt. circulatiestoornissen in de kleine bloedvaatjes, waarbij blauwkleuringen kunnen optreden in handen, vingers, voeten of tenen;
  • Cholesterol, homocysteïne kan bloedvaten beschadigen en is sterk in verband gebracht met hartaanvallen, beroertes en perifere vasculaire ziekte. Homocysteïne hecht aan LDL en wijzigt haar structuur. Deze wijziging van LDL door homocysteïne lijkt hart en vaatziekten te versnellen;
  • Vergrote milt; De milt heeft meerder functies: A. Afweer tegen ziektekiemen, zoals: bacteriën, schimmels, archaea en virussen, dit wordt gedaan door grote aantallen witte bloedcellen, die er zitten;  B. Afbraak van versleten rode bloedcellen; C. Regelt de functie van de alvleesklierD. Maakt speeksel aan en regelt de gal in de maag en regelt de stoffen die de dunne darm uitscheidt; E. Bilirubine ophoping kan ontstaan bij een niet juiste afbraak van rode bloedcellen in de milt. Bilirubine is een afvalstof die voornamelijk vrijkomt bij afbraak van oude rode bloedcellen. Bilirubine is het afbraakproduct van hemoglobine, de rode bloedkleurstof. Bilirubine is giftig voor het lichaam, wordt uitgescheiden via de gal en verlaat op deze wijze via de uitwerpselen het lichaam. Een zeer hoge concentratie bilirubine in het bloed is op termijn giftig voor het zenuwstelsel en kan blijvend hersenletsel veroorzaken
  • Hoge bloeddruk; Een te snelle toename van het hemoglobinegehalte in het bloed kan hoge bloeddruk veroorzaken, wanneer te veel rode bloedcellen in het bloed aanwezig zijn, wordt het bloed stroperig en kunnen de cellen samenklonteren waardoor verstopping in de bloedvaten kan ontstaan
  • Hemochromatose, bij hemochromatose neemt het lichaam te veel ijzer uit het voedsel op. Dit ijzer stapelt zich op in het lichaam. Een andere naam is daarom: ijzerstapeling. Het lichaam kan al het ijzer niet afvoeren. In het begin heeft dit geen ernstige gevolgen. Het ijzer wordt opgeslagen, vooral in de lever. Er zijn twee soorten: primaire hemochromatose en secundaire hemochromatose. Van primaire hemochromatose zijn er meerdere vormen. Primaire hemochromatose is erfelijk.
    Secundaire hemochromatose is niet erfelijk en kan ontstaan door bijvoorbeeld veel bloedtransfusies. Of door bepaalde bloed- en leverziektes, maar ook door de ziekte van bijvoorbeeld Lyme

 

  • IJzergebrek of gebrek aan de vitaminen foliumzuur, b6 en vitamine-B12;
  • Erfelijke hemoglobine afwijkingen zoals bij sikkelcel anemie of thallassemie;
  • Erfelijke aandoeningen van rode bloedcellen;
  • Lever afbraak (levercirrose);
  • Overmatig bloedverlies;
  • Verhoogde afbraak van rode bloedcellen;
  • Nierziekten;
  • Chronische ontstekings–ziekten;
  • Operatie aan de maag, maagverkleining of van darmstoornis met chronische diarree

Bloedarmoede - aplastische anemie en sepsis

Anemie kan ook ontstaan door infecties. Met name de sepsis is bekende oorzaak, waarbij bacteriën vanuit een ontstane infectiehaard in de bloed en lymfevaten terechtkomen en zich vermenigvuldigen. De eerste oorzaak kan een urineweginfectie zijn, maar bijvoorbeeld ook een steenpuist. Aplastische anemie is een speciale vorm van bloedarmoede waarbij er niet alleen een tekort is aan rode bloedcellen, maar ook aan witte bloedcellen en bloedplaatjes. Het tekort aan rode bloedcellen veroorzaakt als voorbeeld bloedarmoede. Daarnaast kan het bloed minder zuurstof en voedingsstoffen vervoeren. Door het tekort aan witte bloedcellen, word je vatbaarder voor infecties. Bij veel mensen die lijden aan aplastische anemie, kan de oorzaak niet worden gevonden en in andere situaties wordt deze vorm van bloedarmoede onder andere veroorzaakt door genetische aspecten, blootstelling aan giftige chemicaliën of straling of bepaalde medicijnen (bv. bepaalde soorten antibiotica). De klachten ontstaan meestal geleidelijk (tenzij de aandoening ontstaat als reactie op een giftige stof). Je kunt last krijgen van overmatige bloedingen en blauwe plekken, moeheid en bleekheid en steeds terugkerende infecties.

Onderzoek en diagnose wordt gesteld door een arts

De diagnose wordt gesteld op basis van laboratoriumonderzoek van bloed en beenmerg

De lymfevaten vervoeren lichaamsvloeistof en witte bloedcellen. In de melkachtige lymfestroom bevinden zich op regelmatige afstanden lymfeklieren, die als vangnetten en er alle ongewenste chemische of organische bestanddelen eruit filteren. De milt, een vuistgroot orgaan links achter en onder het middenrif, doet dienst als vangnet in de bloedbaan. De milt maakt deel uit van het onklaar maken van ziektekiemen en virussen en speelt daarnaast, als fabriek voor witte bloedcellen, een belangrijke rol bij de samenstelling van het bloed. De milt kan via het bloedvatenstelsel, zo nodig ook rode bloedlichaampjes produceren. De milt filtert en slaat ongewenste metalen (ijzer en kwik) op en verwijdert de resten van rode bloedlichaampjes. Let op deodorant en lippenstift, wat zware metalen kan bevatten en wat een grote overlast kan bezorgen voor het lymfesysteem.

 
 
Lage bloeddruk

 

De sepsis-verschijnselen ontstaan doordat het afweersysteem deze ziekteverwekkers probeert op te ruimen. Als dat niet goed lukt, bijvoorbeeld doordat de weerstand heel laag is, wordt de afweerreactie steeds sterker. Het hele lichaam raakt erbij betrokken en komt in een totale ontstekingsstand te staan. De ontstekingsstoffen die in het bloed circuleren veroorzaken een steeds heftiger reactie en zo maakt het lichaam zichzelf steeds zieker. Eén van de gevolgen kan zijn dat de bloeddruk sterk daalt, waardoor belangrijke organen in het lichaam zoals de nieren, het hart of de longen te weinig doorbloed raken en daardoor te weinig zuurstof krijgen. Die gaan dan minder goed werken. Mijn advies, wacht niet, bezoek gelijk een arts, laat een goede diagnose stellen, ik kan je helpen om informatie te verzamelen, om zo de juiste weg te bewandelen. Zo kan je zeggen: dat sepsis met de ziekte van Addison heeft te maken, een uitputting van de bijnieren door een tekort aan Cortisol.

Breng je DHEA en Cortisol in balans met voeding, kosten 49,94

  • Jouw voedingspatroon wijkt af, bijvoorbeeld door een zeer eenzijdig dieet of omdat je veganistisch eet, eetproblemen hebt, door welke oorzaak dan ook;
  • Je hebt een grotere behoefte aan bouwstoffen. Dat is bijvoorbeeld zo bij kinderen in de groei of bij vrouwen tijdens de zwangerschap;
  • Je bent chronisch ziek;
  • Je verliest veel bloed bij je menstruaties
  • Groenten, met name andijvie, artisjok, broccoli, courgette, doperwten, druivenblad, postelein, tomatenpuree, raapstelen en schorseneren;
  • Vlees;
  • Vissoorten (kabeljauw, haring en sardines);
  • Schaal- en schelpdieren (garnalen, mosselen en oesters);
  • Peulvruchten zoals bruine en witte bonen en linzen;
  • Noten;
  • Brood;
  • Gedroogd fruit, met name abrikozen en vijgen

Voedingsinname die IJzer opname tegenwerken

  • Thee;
  • Rode wijn;
  • Koffie;
  • Melk producten

Vermoeden van een ijzertekort

ondanks je voeding eet wat veel ijzer bevat en je vermoed een ijzertekort? 

Ga naar je huisarts en vraag een bloedonderzoek aan, om het ijzergehalte laten controleren. Begin niet zomaar aan ijzer supplementen, houd je veiligheid altijd in het ook, meten is weten.

Ieder mens is uniek en niemand is hetzelfde, er is dan ook geen standaard behandelplan. In vele situaties kun je spreken van een indicatie, als er geen diagnose is. Door klachten serieus op te pakken en actief met mensen mee te denken, kan dit tot nieuwe inzichten leiden, die je met een arts bespreekbaar kan maken.

Meer informatie over bloedonderzoek en IJzertekort