Hormonale disbalans en het endocriene systeem

Hormonen zijn chemische stoffen, en hebben een uitwerking op o.a. organen, stofwisseling en weefsels van het lichaam, zowel in de zin van aanzetten als af remmen. De boodschappersstoffen  worden vervoerd door het bloed en afgebroken in de lever. Een verhoging van cortisol kan bij stress het histamine gehalte verhogen, waardoor het de immuun functie voor een deel uit kan schakelen. De beschermende hormonale stof en DHEA kunnen niet tegelijk functioneren. Hoge cortisolwaarden verhogen de bloedsuikerspiegel en kan de schildklierfunctie afremmen en kan minder energie geven.

Hormonen, cortisol, DHEA, HPT as, HPA as, snel werkende schildklier, langzaam erkende schildklier

Het controlesysteem van endocriene klieren als een telefoon netwerk

De meest voorkomende klachten bij een hormonale disbalans zijn onvruchtbaarheid, gewichtstoename, depressie, vermoeidheid, slapeloosheid, een laag libido, haarverlies of dunner wordend haar. Mannen en vrouwen kunnen last krijgen van een hormonale disbalans of hormonale veranderingen. Hormonen, zoals oestrogeen, testosteron, adrenaline en insuline, zijn uiterst belangrijke chemische boodschappers die van invloed zijn op veel aspecten van de algehele gezondheid. 

Als er een blokkade in het hormonale netwerk zit

Hormonen worden afgescheiden door verschillende klieren en organen, waaronder de schildklier, bijnieren, hypofyse, eierstokken, testikels (teelballen) en pancreas (alvleesklier). Het endocriene systeem controleert het niveau van de chemische stoffen die door hormoonklieren worden afgeven en door de bloedvatenstelsel circuleren. In het geval van een disbalans van één of meerdere controlestoffen, kan dit grote gezondheidsproblemen veroorzaken. Er zijn manieren om de boodschappersstoffen met voedingsstoffen in balans te brengen.

Wat is het endocriene systeem?

Het endocriene systeem is een netwerk van klieren in het lichaam die de hormonen en cellen helpen met elkaar praten. Ze zijn verantwoordelijk voor bijna elke cel, orgaan en functie in het lichaam. Als het endocriene systeem niet gezond is, kunnen er zich problemen ontwikkelen tijdens de puberteit, zwanger worden, of het beheer van stress. We zouden ook gemakkelijker aan kunnen komen in gewicht, hebben mogelijk zwakkere botten, of gebrek aan energie kunnen hebben, omdat er teveel suiker in het bloed blijft circuleren, omdat we door vermoeidheid, minder bewegen en de cellen minder energie kunnen produceren.



Endocriene klieren geven de stoffen af, die ze maken in de bloedbaan. Ze maken hormonen aan die de stemmingen als angst controleren, die onze kracht en wil kunnen beïnvloeden. De signaalstoffen zorgen voor groei en ontwikkeling, metabolisme, organen en reproductie, controleren en bepalen hoe de communicatiestoffen worden vrijgegeven. Ze verzenden die biokatalysator via de aders en de lymfe, zodat ze kunnen reizen naar andere lichaamsdelen. Veel klieren vormen het endocriene systeem. De hypothalamus, hypofyse, en pijnappelklier in de hersenen, de schildklier en bijschildklieren zitten in de nek. 

De thymus, het lymfesysteem en het hart

De thymus zit tussen onze longen, de bijnieren zijn op de top van de nieren en de alvleesklier is achter de maag. De eierstokken (als we een vrouw zijn) of teelballen (als we een man zijn) zitten in het bekkengebied. De thymus klier is met het hartchakra verbonden en regelt het lymfesysteem. Als ons  innerlijke kindverdrietig is en pijn heeft, dan kunnen we erg rouwen om het verleden, door pijn in het hart.

De hypothalamus is een onderdeel van het limbische systeem

De hypothalamus, verbindt het endocriene systeem met ‘t zenuwstelsel. en regelt de de weg van de neurotransmitters via de hersen-darm-as. De belangrijkste taak is om de hypofyse te vertellen om te beginnen of te stoppen met het maken van de hormonen cortisol en DHEA. De keelklier staat onder controle van de hypothalamus, het regelcentrum van de lichaamstemperatuur en de belangrijke klier midden in het hoofd. In de hypofysevoorkwab worden veel hormonen geproduceerd, die invloed hebben op andere endocriene klieren, zoals de schildklier

Dagprogramma, breng cortisol en DHEA in balans

Het dagprogramma is bedoeld om het reptielenbrein te resetten en zelf de leiding over het lichaam terug te nemen. Het voedingsprogramma biedt ondersteuning bij een onbalans van hormonen, zoals bij schildklier-falen, pre-diabetes, hypoglykemie en helpt bij lever, nieren en bijnier-falen. Maak de aanpassing bespreekbaar met behandelend arts, bij medicatiegebruik. Dit dagprogramma is los te koop en de eerste stap naar een bewuster welzijn.
Belangrijke tijden en infoHulpmiddelenBenodigdheden
✔️ Opstaan➡️ Moodboard👉 Overzicht van doelenMaak gebruik van een moodboard 📰
✔️ Ontbijt,
De eerste energie voor de dag
➡️ Een doel maken👉 Het verleden
✔️ Lunch➡️Een dagboek maken
✔️ Avondeten➡️ Timemanagement

Krijg inzicht in de dag, wanneer is verandering, wanneer gaat het juist niet goed
✔️ Pauzes➡️ Wat vermeden wordt
✔️ Slapen gaan➡️ Verwijzingen naar verschillende online voedingsadviezen
✔️Onderzoek, advies en begeleiding➡️• Anamnese en analyse;

• Indicatietesten
👉 Bloedonderzoek - rapportages bij huisarts opvragen;
👉 Persoonlijke ervaringen
✔️ Algemene voorwaarden➡️ Lees hier de algemene voorwaarden
✔️ Meer informatie over het DHEA en cortisol in balans dagprogramma
✔️ Pas op met zware metalen en parfum➡️ Parfumvrije deo

Tandpasta zonder fluoride
👉 Informatie over gezond tand en lage bloeddruk

De hypofyse stuurt de schildklier aan en zorgt er zo voor dat de hormonen terechtkomen in het bloed

Via het bloed bereikt het schildklierhormoon alle lichaamsdelen en cellen. De aansturing van de schildklier, wordt de hypothalamus-hypofyse-schildklier-as genoemd. Ook wel de HPT-as, in het Engels. De hoeveelheid keelklierhormoon in het rode vloeistof en weefsels wordt steeds ‘gemeten’ door de hypothalamus. Het lichaam gooit bewust de stofwisseling en T3 een tandje lager om ook de totale stress te verlagen. De hypofyse is de hoofdklier van het endocriene systeem en maakt gebruik van informatie die het krijgt van de hersenen om andere klieren in het lichaam te vertellen wat te doen.

Uitleg T1, T2, T3, T4 en hypothyreoïdie en de functies van de schildklierhormonen

In de schildklier worden, onder invloed van het hormoon TSH, de schildklierhormonen T1, T2, T3, en T4 samen gesteld., in dit tabel worden de functies van de schildklierhormonen weergegeven
Functie schildklier hormonenVoelbaarBloedonderzoekRecepten en weetjes
In de bloedbaan is +/- 80% T4, 16% T3 en 4% T1 en T2Schildklier TSH, Vrij T4 en FT3 💉 BloedonderzoekParanoten
T3 heeft een aanwezigheid van +/- 1,3 dagenTekort T3 betekent energieverlies. T3 heeft een aanwezigheid van +/- 1,3 dagen💉 Bloedonderzoek schildklierfunctiese T3 (rT3) Venkel
T4 is ongeveer 6 dagen aanwezig in het bloedT3 kan T4 in het niet functionele rT3 omzettenCourgette
Het enzym 5-deïodinase, dat T4 in T3 omzet, is selenium afhankelijk en doet zijn werk vooral in lever en nierenRode bieten
rT3 stijgt bij stress en ondervoedingMilt, burn-out, stress, depressie en PTSS
Meer informatie
Pas op met koffie
Als Thyroxine bindend globuline (TBG) uit balans is, kan het zijn dat testosteron en oestrogeen uit balans zijn. Oestrogeendominantie, verminderde progesteron

Informatie oestrogeendominantie
Voetverzorging
Oestrogeen dominantie


Blaas en prostaat, informatie voor mannen

a. Testosteron kan de hoeveelheid TGB verlagen;

b. Oestrogeen kan het TGB verhogen;

c. Beide kunnen leiden tot symptomen van een traag werkende schildklier
Testosteron uit het bloed meten
Informatie bloedonderzoek
Gewicht en energie
Pas op met Gluten bij schildklier problemenGlutenvrij dieet
Het Gluten eiwit lijkt op heel veel op het schildklier weefsel en kan zorgen voor een overactieve immuunsysteem
Voor glutenallergie worden 2 testen gedaan in het bloedonderzoek

Informatie bloedonderzoek
Recept wortel 🥕 wraps zonder gluten
Glutenallergie en schildklierverbinding
Meer informatie
Een ‘lekkende darm syndroom is de aandoening van de darmen waarbij de opname en het transport van voeding en voedingsstoffen verstoord is.
Indicatietest lekkende darm slijmvlies

Glutenvrij brood 🍞 bakken

De hypofyse controleert de werking van een aantal hormoonproducerende klieren

De hypofyse maakt veel belangrijke hormonen, waaronder groeihormoon; prolactine, die helpt moeders borstvoeding melk te maken, en luteïniserend hormoon, dat oestrogeen bij vrouwen en testosteron bij mannen beheert. Stress in de hersenen door ontstekingen in en rondom de mastcell. De CRF zet de hypofyse aan om het ACTH af te geven. ACTH stimuleert Cortisol afscheiding. In tegenstelling tot aldosteronafscheiding door de ➀ zona glomerulosa (➀ speekt een belangrijke rol  bij het onderhoud van kalium en vochtbalans in het lichaam). 

Mastcellen worden gevonden in de ➂perivasculaire ruimten is (➂een met vloeistof gevulde ruimte rond bepaalde bloedvaten in verschillende organen). Cytokinen zijn boodschappers en zetten cellen aan tot kopiëren, ontwikkeling en de bestrijding van ziekten. Beschadigende pro-inflammatoire cytokinen worden in verband gebracht met de ontwikkeling van auto-immuunziekten. Zoals bij reuma, artritisdiabetes verlaagde bloeddruk en tandvleesaandoeningen

De pijnappelklier maakt een chemische stof aan genaamd melatonine die helpt het lichaam voor te bereiden om te gaan slapen. Melatonine wordt met name geproduceerd in steelvormig hormoonkliertje, ogen en het maag-darmkanaal om goed te kunnen slapen is licht en voedzame voeding nodig. Ouder worden, licht overgewicht en roken kunnen de aanmaak van melatonine tegengaan. IJzer is zeer belangrijk voor de aanmaak van neurotransmitters, zoals dopamine en serotonine

Een gezond gewicht en vetmetabolisme

Melatonine is betrokken bij het biologisch ritme van de lichaamstemperatuur, slaap en energie, het endocrien hormoonsysteem regelt de reparatie en renovatie activiteiten van het lichaam gedurende de nacht. de hormonen regelen van de doorbloeding van organenImmuun activiteit, glucose, vetmetabolisme en gewicht.

Signaaloverdracht en neurotransmissie

Heeft een constante stroom van bloed (zuurstof) naar de hersenen. Zonder voldoende zuurstof kunnen de hersencellen niet voldoende ATP (Energie) produceren om optimaal te werken. Onder een bepaald ATP niveau kunnen hersencellen af sterven. Volwaardige vetten genereren ‘goede’ eicosanoïden, die bacteriën, virus of vuil opruimen en een goede bloeddoorstroming stimuleren. Bij dit proces, hebben we o.a. zuurstof, IJzer, vitamine C en foliumzuur
NodigVoedingMogelijke aandoeningenBloedonderzoek en benodigdheden
O2 ZuurstofBuitenlucht, IJzer, Vitamine C en FoliumzuurCOPDBloeddruk meter 📊
FE=mineraal – IJzerAppelstroop, gekookt eitje, Roggebrood, rode bietenBloedarmoedeHemoglobine, Sikkelcelziekte
Vitamine CLimoen / Citroen
Citruspers
Auto-immuunziektenVitamine C tekort opsporen
FoliumzuurBoerenkool, Orgaanvlees, Broccoli,basilicum, Broccoli kiemen🥦 cadeauset 🎁Foliumzuur en vitamine B12 te kortFoliumzuur, vitamine B11
AminozurenVis, noten, bonen, zoete aardappel, olijven en pinda'sInformatie over eiwittenNeurotransmitters urine onderzoek

Indicatietest neurotransmitters
VoedingsvettenVoorkom LDL cholesterol met wortelsPre-diabetesVitamine onderzoek met foliumzuur
Indicatietest Pre-diabetes

Melatonine en serotonine werken in de hersenen samen en beïnvloeden elkaar, net als prolactine en dopamine. In tegenstelling tot prolactine en dopamine die verschillende voorstoffen nodig hebben, wordt melatonine aangemaakt uit serotonine en hebben beiden een aminozuur nodig. Uit aminozuren worden ook antistoffen opgebouwd. Dit proces beschermd het lichaam tegen indringers die het lichaam ziek kunnen maken. Door onvolwaardige eiwitten te eten, kan dat uiteindelijk een tekort aan nutriënten, aminozuren, enzymen en hormonen geven, met gevolgen als pre-diabetes.

Ons lichaam heeft al die stoffen nodig om organen, de darmen en het hoofd met elkaar te verbinden

Als we te weinig voedingstoffen voor het vervoer van de signaalstoffen binnenkrijgen, kan dit gevolgen hebben voor zwakker werkend immuunsysteem. Sla daarom geen maaltijden over, zoals een goed ontbijt maakt ons wakker en helder en is de eerste energie die we binnenkrijgen. Als ons morgenmaal gebalanceerd is, hebben we 25 tot 30% van de noodzakelijk levenskracht binnen.

De schildklier regelt hartslag, bloeddruk, energiestofwisseling en temperatuur

De schildklier maakt schildklierhormonen, die de stofwisseling controleren. Als deze klier niet voldoende hormonen maakt, kunnen er schildklierproblemen ontstaan, genaamd hypothyreoïdie, op dit moment gaat heel de spijsvertering in bespaarstand en kan dus langzamer gaan lopen. Zo kan de hartslag vertragen, gaat de temperatuur omlaag, daalt de bloeddruk, er zou obstipatie kunnen ontstaan en er zou een gewichtstoename merkbaar kunnen zijn, het is nuttig om in dit geval een pre-diabetes indicatietest te doen. 

Bloeddruk indicatietabel

Bloeddruk is de kracht waarmee het hart het bloed de vaten inpompt, of kracht verliest om de rode vloeistof door het lichaam heen te pompen. Dit tabel kan inzicht geven of de bloeddrukwaarden normaal, te laag of te hoog zijn, welke voeding zou gegeten kunnen worden en of welk bloedonderzoek zou inzicht kunnen geven. Het tabel geeft een indicerend inzicht, voor gezondheidsklachten is het raadzaam een juiste diagnose bij een specialist te laten stellen, om erger te voorkomen
Bloeddruk, benamingen en oorzaken getallen Bloedonderzoek, bloeddrukmeter en indicatietestOverige informatie en voeding, mogelijke kenmerkenMogelijk passende voeding en beweging
Hoge bloeddruk, primaire en secundaire hypertensieAldosteron uit serum, bloedonderzoek Cortisol en DHEA in balans
Verlaagde bloeddruk - onderdruk, hypotensie IJzertekort bloedonderzoekBloedarmoedeCortisol en DHEA in balans
Prehypertensie toegenomen vaatstijfheidHomocysteïne bloedonderzoek 💉

Pre-diabetes indicatietest
Cortisol en cholesterolWortels
Hypertensie fase 1 Waar komt de hoge bloeddruk vandaan Onderzoek, begeleiding, analyse en advies
Aldosteron uit serum, bloedonderzoek
Rode bieten zouden goed zijn, voor alles wat met het bloed te maken heeft.
Hypertensie fase 2 160/100 mmHgAldosteron uit serum, bloedonderzoek
Hypertensieve crisis, meet nog eens in rust de bloeddrukThuis testenBel een arts als in rust de bloeddruk te hoog blijft Rust nemen
Langzaam werkende schildklierOedeem
NierfalenBloedonderzoek
Verhoogde onderdrukMedicijnen: anticonceptiva, Corticosteroïden of niet-steroïdale, Ibuprofen anti-inflammatoireSlaperig overdag, slaapapneu
Verlaagde onderdruk, hypotensieVaak te zien bij bijnieruitputtingBij warmte, waardoor het lichaam meer moeite moet doen om het bloed te laten circulerenCortisol en DHEA in balans
Zoek onmiddellijk medische hulp bij pijn op de borst, kortademigheid of duizeligheid, verandering in spraak of bewustzijn

Als de klier in de hals teveel schildklierhormonen maakt kan er (hyperthyroidisme), ontstaan, dat juist de spijservering versnelt. Het hart kan sneller gaan kloppen, de temperatuur en bloeddruk stijgt, er zou diarree kunnen ontstaan en het tegenovergestelde van de te trage schildklier, kan er op een gewichtsafname zijn, zonder dat er een programma gevolgd wordt om af te vallen. 

De bijschildklieren, zijn een set van vier kleine klieren achter de schildklier. De klieren spelen een rol in de gezondheid van het bot en controleren de niveaus van calcium en fosfor. De Thymus klier maakt witte bloedcellen genaamd T-lymfocyten die infecties te bestrijden en zijn cruciaal als het immuunsysteem van een kind ontwikkelt. De borstbeenklier begint te krimpen na de puberteit.

Uitgeputte bijnieren

De hormonaal aansturende kapjes hebben de functie om in moeilijke, stressvolle situaties een balans te vinden tussen cortisol en DHEA. De bijnieren zorgen voor een tussen “vechten of ontspannen, stabiliseert een normale bloedsuikerspiegel, helpt ziekte, ontstekingen bij histamine te voorkomen. Zorgt samen met het vuistgrote reinigende orgaan voor balans tussen lichaamsvocht en zout, houdt onze bloeddruk op pijl. Speelt een belangrijke rol bij de hormonen testosteron en oestrogenen en bepalen zelfs de manier waarop we denken

Dagprogramma, breng cortisol en DHEA in balans

Het dagprogramma is bedoeld om het reptielenbrein te resetten en zelf de leiding over het lichaam terug te nemen. Het voedingsprogramma biedt ondersteuning bij een onbalans van hormonen, zoals bij schildklier-falen, pre-diabetes, hypoglykemie en helpt bij lever, nieren en bijnier-falen. Maak de aanpassing bespreekbaar met behandelend arts, bij medicatiegebruik. Dit dagprogramma is los te koop en de eerste stap naar een bewuster welzijn.
Belangrijke tijden en infoHulpmiddelenBenodigdheden
✔️ Opstaan➡️ Moodboard👉 Overzicht van doelenMaak gebruik van een moodboard 📰
✔️ Ontbijt,
De eerste energie voor de dag
➡️ Een doel maken👉 Het verleden
✔️ Lunch➡️Een dagboek maken
✔️ Avondeten➡️ Timemanagement

Krijg inzicht in de dag, wanneer is verandering, wanneer gaat het juist niet goed
✔️ Pauzes➡️ Wat vermeden wordt
✔️ Slapen gaan➡️ Verwijzingen naar verschillende online voedingsadviezen
✔️Onderzoek, advies en begeleiding➡️• Anamnese en analyse;

• Indicatietesten
👉 Bloedonderzoek - rapportages bij huisarts opvragen;
👉 Persoonlijke ervaringen
✔️ Algemene voorwaarden➡️ Lees hier de algemene voorwaarden
✔️ Meer informatie over het DHEA en cortisol in balans dagprogramma
✔️ Pas op met zware metalen en parfum➡️ Parfumvrije deo

Tandpasta zonder fluoride
👉 Informatie over gezond tand en lage bloeddruk

Spijsverteringsklachten

De alvleesklier maakt deel uit van zowel de spijsverterings– als endocriene systemen. Het maakt spijsverteringsenzymen die voedsel afbreken aan. Het maakt ook de hormonen insuline en glucagon. Deze zorgen ervoor dat de juiste hoeveelheid suiker in de bloedbaan en de cellen terecht komen.
Als er geen insuline op voorraad is, behoord dit tot diabetes type 1, de bloedsuikerspiegel kan gevaarlijk hoog worden. Bij diabetes type 2 maakt de alvleesklier meestal wat insuline aan, maar niet voldoende.

  • Bij mannen maken de testikels (teelballen) testosteron aan. Het helpt bij het groeien van gezichts-en lichaamshaar in de puberteit. Het vertelt ook de penis om groter te groeien en speelt een rol in het maken van sperma.

Ouderdom, erfelijke belasting en teveel chemische stoffen

Naarmate we ouder worden veranderd er het een en ander aan ons endocriene systeem. Je metabolisme heeft de neiging om te vertragen. Dus je zou kunnen zwaarder kunnen worden, zelfs al heb je niets veranderd in je dieet of ben je niet minder gaan bewegen. We maken dan meer kans op hart-en vaatziekten, osteoporose, en diabetes type 2 diabetes. Het maakt niet altijd uit hoe oud je bent, want stress, infecties en in aanraking komen met bepaalde chemische stoffen kan ook een reden zijn van het uit balans brengen van het endocriene systeem. Erfelijke belasting of levensstijl, kunnen de kansen op een endocriene aandoening zoals hypothyreoïdie, diabetes, of osteoporose verhogen.

Enkele aandoeningen aan het endocriene systeem

  • De bijnieren maken niet voldoende van bepaalde hormonen aan, zoals cortisol, die spanning controleert en het DHEA uit kan schakelen.
  • De ziekte van Cushing. Hierin maakt je lichaam te veel cortisol. Het gewicht zou toe kunnen nemen, vergrote kans op striae, blauwe plekken, verzwakte spieren en botten en eventueel het ontwikkelen van een bult op de boven rug.
  • Hyperthyroidisme is wanneer het lichaam meer hormonen maakt, dan het lichaam nodig heeft, ook wel snelwerkende schildklier genoemd. Het maakt dat het systeem snel draait en men zou zich nerveus kunnen voelen en gewicht kunnen verliezen.
  • Hypothyreoïdie wanneer het lichaam niet voldoende schildklierhormoon maakt en het systeem vertraagt. Moeheid, gewichtstoename,  een langzame hartslag, en krijgen gewrichts-en spierpijn, zouden klachten kunnen zijn.

Verschillende situaties die een hormonale disbalans veroorzaken

  • Als ons innerlijke kindverdrietig is en pijn heeft, dan kunnen we erg rouwen om het verleden. Familie die nooit echt lieten merken dat ze van hun kind, broers of zusters hielden. 
  • Projecteren van frustratie, dit frustrerende spiegelen gebeurt vaak onbewust. Negatieve projectie is dan ook een afweermechanisme tegen beangstigende emoties.
  • Als afscheid nemen niet kon en geliefden de grootste plannen hadden en elkaar alles konden vertellen;
  • Het willen stilstaan bij ons zelf, verwijl de wereld wil dat we doorgaan, tot op een dag, ons lichaam ons verteld, dat het niet meer gaat en chronisch moe wordt.

Onbalans in de sacrale (seksuele) chakra beïnvloedt het lymfatische systeem die betrokken is bij het immuunsysteem, waar histamine een centrale rol heeft bij allergieën, waarbij stapsgewijs ontstekingen kunnen ontstaan door een teveel aan cytokinen. Lymfatische verstoppingen kunnen leiden tot pijn in de onderrug, heupen, benen en voeten. Dit chakra is verbonden met water en of vocht.

  • Vaginale infecties als witte vloed (candida), problemen aan de eierstokken, endometriose, zware menstruatie, onregelmatig bloedverlies, PMS en prostaatklachten. 
  • Bloedarmoede, waarvan de meest voorkomende oorzaak een ijzertekort is, een langdurig te kort aan rode bloedplaatjes kan een vitamine B12 tekort geven, pas op! Gebruik niet zomaar een supplement.

Mogelijke emotionele veranderingen

  • Onderdrukte emoties, het missen van een familielid, ruzies in familie, te weinig verbondenheid met zichzelf en begrip voelen daarvoor voelen, onbalans hersenen door darmproblemen en hoog gevoeligheid. Duidelijke grenzen durven te stellen, assertief durven zijn of machteloos toe kijken hoe een ander met frustratie van projectie op ons afvuurt. 

Endocriene en Exocriene klieren elk met eigen taken

Eierstokken en testikels, ze scheiden hormonen in de bloedbaan. Exocriene klier is een klier die chemische stoffen in kanalen scheidt, zoals de zweetklier en speekselklieren. Voeding voor de sacraal chakra Wanneer de energie in het sacraal chakra uit balans is, doe je er goed aan om voldoende vocht te drinken. Voor onderweg kan een een fleshouder aan een riem, deugd doen.

Voeding voor de oranje Chakra

Wanneer de energie in sacraal chakra uit balans is, kan het eten van oranje voeding zoals, pompoen, oranje paprika, zoete aardappelen en wortelenparanotenpompoenpitten, zonnebloempitten en peulvruchten kunnen helpen, om de sacraal chakra aan te zetten tot herstel. Pas wel op, pompoenpitzaden hebben een zeer hoog gehalte van fytinezuur en vereisen bewerking om het te verwijderen.